HEDİYE EROĞLU

Tarım ve Orman Bakanlığa bağlı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü, İstanbul ve Mersin giriş noktalarında yapılan denetimlerde, ithalatı planlanan tarımsal tohumlarda karantina kapsamına giren bitki virüslerinin tespit edildiğini bildirdi.

ÇİN MENŞELİ BİBER TOHUMLARINA RET

İlk açıklama, İstanbul Havalimanı'ndan geldi. Çin menşeli 25 kilogram biber tohumunda, Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü denetçileri inceleme yaptı. Kontroller sonucu, tohumda “Tomato brown rugose fruit virus (ToBRFV)” virüsü tespit edildi. Virüslü tohum mahrecine iade edildi.

ToBRFV, domates ve biber üretiminde ciddi deformasyonlara, lekelenmelere ve ürün kayıplarına yol açabilen, oldukça bulaşıcı bir virüs olarak biliniyor.

MERSİN’E HOLLANDA’DAN GELEN PATATESTE VİRÜS ÇIKTI

Günün ikinci açıklaması ise Mersin’den yapıldı. Mersin Limanı'ndan Türkiye'ye girişi yapılmak istenen 50 ton Hollanda menşeli tohumluk patates, yapılan kontrollerde “Potato Leafroll Polerovirus (PLRV)” ile bulaşık bulundu.

PLRV, patates bitkilerinde yaprakların kıvrılmasına, büyüme bozukluklarına ve ciddi verim kayıplarına neden olabiliyor. Söz konusu sevkiyat da, tıpkı biber tohumlarında olduğu gibi, Türkiye’ye sokulmadan mahrecine iade edildi.

BAKANLIK: “BİTKİ SAĞLIĞI KIRMIZI ÇİZGİMİZDİR”

Tarım ve Orman Bakanlığı, açıklamasında şu ifadelere yer verdi: “Bitki sağlığı kırmızı çizgimizdir. Ülkemize zararlı organizmaların girişini engellemek amacıyla yapılan denetimler, her noktada kararlılıkla sürdürülmektedir.”

Tohumluk ürünlerde yapılan bu tür kontroller, hem tarımsal üretimin sürdürülebilirliği hem de çiftçilerin ürün kaybı yaşamaması açısından kritik önem taşıyor.

MART AYINDA PATATESTE ÜÇ AYRI VİRÜS VAKASI

Mart 2025 boyunca yapılan ithalat denetimleri sonucunda, üç ayrı patates sevkiyatında virüs tespit edilerek ürünlerin Türkiye’ye girişi reddedilmişti. Bu gelişmeler, patates üretiminde karşılaşılan risklerin boyutunu gözler önüne serdi:

1 Mart 2025: Almanya menşeli 150 ton patateste yaprak kıvrılması virüsü (Potato Leafroll Polerovirus – PLRV) tespit edildi.

6 Mart 2025: Hollanda menşeli 304 ton tohumluk patateste PLRV bulundu.

Mart sonu: Hollanda’dan getirilen 628,75 ton patateste, hem PLRV hem de Tobacco Rattle Tobvirus tespit edilerek ürün iade edildi.

PLRV NEDİR?

PLRV, yaprakların kıvrılmasına, bodur büyümeye ve ciddi verim kayıplarına yol açar. Yaprak bitleriyle taşınabilen bu virüs, dünyada yılda 20 milyon tonun üzerinde patates kaybına neden olmaktadır.

TOBACCO RATTLE TOBVİRUS NEDİR?

Tütün çıngırağı virüsü, patates dahil 400'den fazla bitki türünü etkiler. Patates yumrularında halkalı leke, iç kararma gibi belirtilerle ürünün pazar değerini düşürür.

DAHA ÖNCE DE REDDEDİLEN SEVKİYATLAR OLMUŞTU

Bakanlık, geçmiş yıllarda da benzer karantina zararlıları nedeniyle birçok tohum sevkiyatını reddetmişti. 2023 ve 2024 yıllarında Ukrayna, Almanya ve Fransa menşeli çeşitli sebze tohumları, Tomato Mosaic Virus ve ToBRFV gibi virüsler nedeniyle geri çevrilmişti.