HEDİYE EROĞLU

Mersin Ekonomi Zirvesi sonuç bildirge toplantısında konuşan Ticaret Bakanı Ömer Bolat, İsrail’e yönelik ticaret iddialarına yanıt verdi.

İsrail’e askeri malzeme taşıdığı iddia edilen Vela isimli gemisinin Mersin’e uğramasına yönelik tepkilere ilişkin konuşan Bakan Bolat, Mersin’in Doğu Akdeniz’in ticaret ve taşımacılık merkezi olduğunu söyleyerek, “Afrika, İskenderiye Mersin’den uçakla 45 dakika. Yine bütün Ortadoğu çok yakın Yakında Mersin- Lazkiye- feribot seferlerini başlatıyoruz. Tartus seferlerini ise başlattık. Ve Mersin aynı zamanda İpek Yolu’nu geçtiği yer. Bütün Güneydoğu Anadolu ve Irak ile diğer bölge ülkelerinin Akdeniz’e kavuştuğu yer anlamında çok önemli. Limanıyla, serbest bölgesi ve girişimcilik kabiliyeti ile üstünlük sağlıyor. İnşallah Mersin’i bir Duabi konumunda orta vadede göreceğiz” dedi.

Irak Kalkınma Yolu bittiğinde Basra’ya gelen Asya ürünlerinin Avrupa’ya geçerken Irak’tan sonra güneydoğu yollarını izleyip Mersin’den dünyaya açılacağını aktaran Bolat, “Çin’den başlayan orta koridor da Türkiye sınırlarına geldiğinde Mersin’de bundan nasibini alacak” ifadelerini kullandı.

“DİJİTAL DÜNYADA HİÇBİR ŞEYİ GİZLEMEK MÜMKÜN DEĞİL”

“Türkiye’ye gelen 21 bin yerli gemi ve 39 bin de yurtdışı bandıralı gemiler ithalat – ihracat amaçlı yük taşıyorlar” diyen Bolat, yaklaşık 60 bin gemi gelirken 60 bininin de çıktığını söyleyerek, geçen sene Türkiye’nin 775 milyar dolarlık bir dış ticareti yönettiğini belirtti.

“Ve bu dış ticaretin, malların yüzde 80’i deniz yoluyla taşındı. Burada da Mersin Limanı ikinci sırada ve 8 milyon adet konteyner getirdi- götürdü. Bunları söylüyorum Mersin ve Türkiye’nin dış ticareti açısından büyüklükleri ortaya koymak için.

Birde bunu şunun için kurguladım son aylarda zaman zaman Mersin Limanı ile alakalı olarak ‘işte İsrail’e giden yük uğruyor’ veya ‘şu bu taşınacak’ gibi haberler dolaştırılıyor. Şu gerçeği görmemiz lazım; biz ateşkes görüşmeleri sonuçlanacak beklentisi ve çabaları ile 6 ay kadar bekledik. Tüm dünyadan daha fazla uğraştık. Önce 9 Nisan 2024'ten başlayarak kısmi ihracat ambargosu uyguladık. 3 hafta sonra 2 Mayıs 2024'ten itibaren ihracat ve ithalatta tam sınırlamaya geçtik. Hiç bir gümrük ve serbest bölge ticareti yapılmıyor. Net. Zaten olsa bu hemen rakamlara yansır, ortaya çıkar. Dijital dünyada hiçbir şeyi gizlemek mümkün değil bu anlamda. Ama Gazzelilere yönelik soykırım karşısında o kardeşlerimize ne yapsak yetmez.

Burada şimdi 610 milyar dolarlık dış ticaret ne ile geliyor, yüzde 80’i gemilerle geliyor. 8 milyon adet konteyner ile geliyor ve burada limanlarımız Ulaştırma Bakanlığımız tarafından yönetilir. Koordinasyon içinde çalışırız. İhbarları dikkate alırız. Bizim üzerimizden veya bizim limanımıza yanaşarak İsrail’e silah gitmesini istemeyiz asla. Bu noktada kamuoyuna açıklamadığımız bazı gemi retleri de yapıyoruz.

Ama dünyada uluslararası taşımacılığı yapan belli başlı lojistik şirketleri var. Bir gemi uzak doğudan çıktığı zaman Asya’dan, Çin’den, Japonya’dan, 8-10 tane limana uğrar, oralarda boşaltma, yükleme yapar. Oralardan yükler alır, iskelelere uğraya uğraya gelir.

Dolayısıyla limanların bu şirketlerle alakalı süreci çok iyi yönetmesi lazım. Bu açıdan biz milli gelirimizin yüzde 40'ını oluşturan 610 milyar dolarlık ihracat ve ithalatımız noktasında dikkatliyiz ama uluslararası ticaretimizi de İsrail haricinde sürdürmek zorundayız. Halkımıza iş, aş, gelir artışı, refah sağlayabilmek için. O nedenle vatandaşlarımız müsterih olsun İsrail konusunda en az vatandaşlarımız kadar bizlerde hassasiyet sahibiyiz. Hayatımız bu mücadelelerle geçti.

“GEMİLER BİZE UĞRADIKTAN SONRA İSRAİL’E DE GİDEBİLİR. BUNU ENGELLEYEMEYİZ”

Uzak doğu ticaretinin ilk geldiği nokta Mersin Limanı, Serbest Bölgesi’dir. O nedenle bu limanlar arası gemi trafiklerinde biz dikkatliyiz ama şunu da bilmemiz lazım ki, o gemiler bize uğradıktan sonra İsrail’e de gidebilir. Bunu engelleyemeyiz. Başka ülkenin şirketine veya şirketlerine öyle davranıldığı zaman, biz ticaret yapamaz hale geliriz. Dış ticaret o zaman büyük darbe yiyebilir. O nedenle bu konudaki eleştiriler, protestolar ya da önerilere açığız ancak şunun da bilinmesini istiyoruz ki, Türkiye’nin milli gelirinin yüzde 40’ı olan 600 milyon dolarlık dış ticaretimizi de korumak zorundayız.

Ama bizden İsrail’e bir zerre ticaretin de yapılmasına, İsrail şartlarımızı kabul edene kadar buna izin vermeyeceğiz. Neydi o şartlar; derhal ateşkes, Gazze ve Batı Şeria'ya yardımların ulaşması, yeniden imarın başlaması. Bu noktaya gelindikten sonra uluslararası diplomasiye bakılacak" dedi.