Hediye Eroğlu

Mersin Büyükşehir Belediyesi Meclis Toplantısı Mart ayı Birinci Birleşimi gerçekleştirildi. Mersin Büyükşehir Belediye Başkanı Vahap Seçer başkanlığında Kongre ve Sergi Sarayı’nda gerçekleştirilen toplantı da gündem maddeleri karara bağlandı. Meclis’in gündem dışı konularında ‘su faturası’ tartışması yaşandı. Başkan Seçer, su faturalarının yüksek olmasının evsel katı atık bedellerinden kaynaklı olduğunu savunurken, Cumhur İttifakı duruma tepki gösterdi.

CHP’DEN ‘YÜKSEK SU FATURASI’ ÇIKIŞI

CHP Meclis Üyesi Orhun Çakır, “Tarsus halkında ve Meclisi’nde gündemde su faturalarının yüksek oluşuyla ilgili bir konu var. Vatandaşlar su kullanılmamasına rağmen ciddi faturalar ödenmesinden şikayetçi. Hem meskenlerde özellikle iş yerlerinde bu konuda eleştiriler alıyoruz. Konuyla alakalı bürokratlarımızdan bir açıklama talep ediyorum” dedi.

CHP Meclis Üyesi Hamit Mert Avcı, “Kamuoyundan sıkça gelen su faturası konusu var. Özellikle sosyal medyadan ve telefonlarla geliyor. Çamlıyayla’dan tutun, ikinci bölgeye kadar birçok noktadan şikayet geliyor. MESKİ’nin faturalarındaki  evsel katı atık toplama bedelleriyle ilgili konu gündeme geliyor. Fatura bedeli tüketim anlamında sıfır litrede olsa MESKİ’nin kendilerine bir ücret yazdığını söylüyorlar. Su tüketimi sıfırken, bunun neden bu şekilde olduğunu anlamaya çalışıyorlar. Bu konuda da bilgi alabilirsek memnun olurum” diye konuştu.

“HAKSIZ BİR ELEŞTİRİ OLUYOR”

Mersin Büyükşehir Belediye Başkanı Vahap Seçer ise “Su faturasındaki bütün bedeller MESKİ’nin tahsilatı gibi  göründüğü için haksız bir eleştiriye neden oluyor. Parayı biz topluyoruz ancak ilgili belediye ve kurumların hesabına aktarıyoruz. Özellikle atıksu bedeli bütün belediyelerin aldığı bir bedeldir. Bizim büyükşehir gelirleri iller bankasının hesapladığı bir pay var, bir de genel bütçe gelirleri vergi payından Mersin’in ödediği vergilerden bize bir pay gelir. Bizim Mersin Büyükşehir Belediyesi’nin gelirleri budur, birde öz gelirleri vardır. MESKİ’nin geliri de İller Bankasının hesapladığı bir cüzi para var, gerisi de vatandaşın bize ödediği paralardır. Biz bütün yatırımları bu faturalarla yapıyoruz. Cari harcamalarımızı, kanalizasyon, arıtma, içme suyu gibi bütün yatırımlarımızı buradan yapıyoruz. Bu atıksu bedeli yönetimi geldiğimizde vatandaşlardan yüzde 50 oranında alınıyordu. Faturalarda biraz rahatlama yapmak için 5 puanlık bir düşüşle yüzde 45’lere indirdik” diye konuştu.

“ALDIĞIMIZ SU FATURASININ 2 KATINDAN FAZLASINI BAZEN İLÇE BELEDİYESİNE VERİYORUZ”

Faturaların yüksekliğiyle ilgili konuşan MESKİ Genel Müdürü Ali Rıza Özdemir, “Bizim içme suyu ücretimiz 35,13. Zaten bir sitemizde her ay bunu yayınlıyoruz. Atıksu bedelimiz 15,81 lira. Toplam 50,94 lira. Bizim aylık 1 ton sudan aldığımız bedel bu kadar. Bize en çok gelen itirazları incelediğimizde daha çok evsel katı atık ücretleriyle ilgili olduğunu görüyoruz. Tabi biz vatandaşımızı aydınlatıyoruz. Batı ve doğu bölgelerinden bazı belediyeleri seçtik. Evsel katı atık ücretleri Çevre Kanunu’ndan gelen, kirleten öder mantığıyla kesilen bir ücrettir. Bu ücreti ilçe belediyeleri hesaplar, büyükşehir belediyesi onayına tabi değildir, özgür belirliyorlar. Ancak sizin talimatınızla bizim İklim ve Atık Dairemiz bu hesaplamalar yapılırken her ilçe belediyemizle görüşerek rehberlik etmeye çalıştı. Ancak gelinen sonuçta batı bölgesinde bir kırsalda mahallemizin faturasını inceledik. Burada su ücretini 4’de 1 uyguluyoruz. Sıfır tüketimi var ancak vatandaşımıza 215 lira su faturası kesilmiş. Bunun 210.79 lirasını ilçe belediyesi alıyor. 3.68’i de büyükşehir belediyesinin transfer bedeli var. MESKİ Genel Müdürlüğü’nün bu fatura da bir lira bile kazancı yok.

“BİZİM ALDIĞIMIZ PARANIN İKİ KATINDAN FAZLASINI BİZ İLÇE BELEDİYESİNE VERİYORUZ”

Yine kırsalda bir ton su bedeli olan vatandaşımıza 237 lira fatura gelmiş. Bunun 11.96 lirasını biz alıyoruz, 219.58 lirasını ilçe belediyemize veriyoruz, yine 3.83 lirada transfer bedeli. Yani 237 liralık fatura da biz sadece 11 lira aldık. Biz faturayı kesip, tahsil ettiğimiz için vatandaşımız bizi sorumlu tutuyor. Yine kentin doğu bölgesinin kırsal mahallesinde bir vatandaşımız yine hiç su kullanmamış ancak 113 lira fatura kesilmiş. Bunun 105.71 lirası ilçe belediyesinin, 7 lira transfer bedeli var, MESKİ yine para almıyor. Birde su kullanan iş yerinin faturasını çıkardık. İş yeri 4 ton su kullanmış, bin 177 lira fatura kesilmiş. Bizim bu faturadan aldığımız, atıksu dahil 322 lira. Bunun 745 lirası ilçe belediyesine gidiyor, 90 lirası atık transfer bedeli. Yani bizim aldığımız paranın iki katından fazlasını biz ilçe belediyesine veriyoruz ama faturaları kestiğimiz için sorumlu biz oluyoruz” şeklinde konuştu.

“BU SORUNUN ORTADAN KALKMASI İÇİN BU BEDELLERİN ALINMAMASI GEREKİR”

AKP Grup Başkan vekili Muhammet Emin Tunçaz ise, “Sizin yeni çalışma tarzınız anlamında CHP’li bir arkadaşa soruyu sordurarak meselenin izahına ilişkin yapmakta olduğunuz gayretlere ilişkin ilk olarak 2024 yılının mayıs ayında MESKİ Genel Kurulu’nda söz aldığımda evsel katı atık meselesinde yeni bir öneride bulunduğumda hissiyatıma tercüman oldunuz şeklinde bir tepkiniz oldu. Daha sonraki görüşmelerinizde de biz şu fikri ifade etmiştik. Netice itibariyle şimdi izahına ihtiyaç duyduğumuz MESKİ faturalarının yükselmesine sebep veren bu katı atık meselesine ilişkin mevzuat yanlış hatırlamıyorsam 2022 yılında Mersin’de uygulanmaya başladı. Geçmişi 14-15 seneye dayanan bir mevzuatı, siyasi irade olarak 2022 yılına kadar uygulamama imkanı söz konusu olmuştu. Şimdi yine bu atık bedelinin alınmaması için yeniden gündeme alınması gerektiğini, bunun dar gelirli vatandaşlarımıza bir destek olarak yapılması gerektiğini söylüyorum. Anladığım kadarıyla ilçe belediyelerinin bu husustaki talepleri, bizim bu önerimizden daha ağır bastı. Fakat daha öncede bu önerimizin ne kadar haklı ve doğru bir öneri olduğunu bugün bir sorun olarak izah etmeye çalıştığınız meselenin ortaya gelmesiyle anlamış olduk. Siz konuşmalarınızda yetki bende olsa bir kuruşunu dahi almam dediniz. Şimdi netice itibariyle büyük çoğunluğu CHP’li olan ilçe belediyelerinin her biriyle koordinasyon içerisinde çalıştığınızı düşündüğümüz için bu konuda koyulacak bir siyasi iradenin, diğer CHP’li olmayan belediyelerce de karşılık bulacağını düşünüyorum. Mersin’de hem MESKİ’nin bir sorununa dönüşmüş olan dolayısıyla Büyükşehir Belediye Başkanımız olarak sizin izahına ihtiyaç duyduğunuz bu sorunun ortadan kaldırılması gibi bir neticenin doğacağını, bundan da dar gelirli vatandaşlarımızın mutlu olacağını hatırlatmak istiyorum” ifadelerini kullandı.

BAŞKAN ÖZYİĞİT ALDIKLARI VERGİYİ SAVUNDU

Yenişehir Belediye Başkanı Abdullah Özyiğit, “Katı atık vergisini uygulamak zorunda kaldık. Burada kirleten öder mantığıyla bir yasa hazırlanmış. 2021 Aralık ayı yasayı uygulamamız için son tarihti. Orada kirleten öder mantığını zedelememek için biz yine Meclis’de aldığımız kararla sıfır tüketime sıfır bedel noktasında bir kararımız var. Burada tabi bu vergiler ilçe belediyelerinin ihtiyacı olan vergiler. Mantığı da kirleten öder olduğu için gerçekten doğru bir şey. Burada yapılması gereken önemli şey MESKİ’mizin hak etmediği bir imajla karşılaşmasını önlemektir. Biz bu vergiyi yasalara dayanarak alıyoruz, aldığımızı da vatandaşımıza anlatırım. Bu ülkede bir düzenin sağlanması, bu düzenin devam ettirilmesi ancak yasalarla da belirtilen vergilerin toplanmasıyla ve onlara hizmete dönüştürülmesiyle mümkündür. MESKİ burada aracıdır. Biz ilçe belediyeleri olarak aldığımız vergiyi inkar edecek durumda olmadığımızı ve bunun arkasında duracağımızı ifade ediyorum. Keşke hiç vergi alınmasa, keşke vergiye gerek olmasa” dedi.

“SADECE 2 BELEDİYE BU KARARI ALMIŞ”

Başkan Vahap Seçer, “Yasal zorunluluktan kaynaklı 2022 yılında yürürlüğe giren bir yasa var. Uzun süredir bu yasa var. Türkiye’de önemli oranda büyükşehir belediyeleri uygulamaya geçmiş. İlçe belediyelerinin önemli bir gelir kalemi olduğu için bundan vazgeçemiyorlar. Daha önce nasıldı, neden bizim dönemizde bu karar alındı. Bazı belediyeler mevzuata uygun olmayan şekilde bunu uygulayabiliyorlar. Bazı belediyeler yüksek rakamlar olarak alıyorlardı. İkincisi biz yönetime geldiğimizde büyükşehir belediyesi ile ilçe belediyeleri arasında davalar ve tartışmalar vardı. Ben bu tartışmaların ortadan kalkması, farklı hesaplama yöntemleriyle, farklı yöntemlerle ilçe belediyelerinin bu paraları toplamasını ortadan kaldırmak için yasanın emrettiği hükümleri uygulamaya aldım.

“MESKİ’NİN YEDİĞİ, İÇTİĞİ YOK MESKİ DAYAK YİYOR”

Ancak gördüm ki belli bir süre sonra bunun komplikasyonlarını MESKİ yaşıyor. MESKİ’nin yediği, içtiği yok MESKİ dayak yiyor, karalanıyor. Oysaki 215 lira ödenen su faturasının 210 lirası ilçe belediyesine gidiyor. Bu sıfır tüketimle ödenen paradır. 2 belediyemiz dışında diğer belediyelerimiz bu kararı almamış. 2 belediyemiz eğer sıfır su tüketimi varsa biz evsel atık bedeli almayacağız. Diğer belediyelerin de böyle karar almasını istiyoruz. Şu ayıptan bizi kurtarın. Vatandaş su kullanmadım diyor fatura ödedim diyor. Bunun için hepinizin bu kararı alması lazım. Evde insan yaşamıyor siz insanlardan evsel atık bedeli alıyorsunuz. Ayıp bizim değil ama algı böyle. Ayıp ilçe belediyelerinindir. Neden? 3 aydır adam evde değilim diyor adamdan evsel atık vergisi almışsın. İkincisi de evsel atık hesaplama doğru yapılmalıdır. Hesaplayan bana hesap vermiyor, denetim yetkim yok. Yürürlüğe koyduğumuz bu konuyu tekrar meclis kararıyla iptal edemeyiz. Eğer varsa böyle bir şey getirin öneriyi, ilk ben imza atayım. İlçe belediye başkanlarımız ne yapar onu bilemem. Benim meselem de ilçe belediyelerinin gelirini ortadan kaldırmak değil. Benim buradaki eleştirim tahsilatı MESKİ’nin yapması ve MESKİ’nin bu konuda sıkıntıya düşmesi. Yasa yapıcı yasa yapıyor, bizde bu yasayı uygulamak zorundayız” şeklinde konuştu.

“MERSİN’DE SU ZANNEDİLDİĞİ GİBİ PAHALI DEĞİL”

Toroslar Belediye Başkanı Abdurrahman Yıldız, “MESKİ’nin bu eleştirilerden kurtulması lazım. Bu bizim mahalle gezilerimizde sıkça karşımıza çıkıyor. Mersin’de su zannedildiği gibi pahalı değil. Benim bildiğim büyükşehirler arasında 7. sırada yer alıyor. Türkiye’nin genel ekonomik durumu belli, insanların yaşam koşullarının nerede olduğu belli. Burada MESKİ’nin tahsil ettiği su paralarının çok ciddi bir yer almadığını biliyoruz. Mut ve Bozyazı dışında benim bildiğim her yere suyu biz enerjiyle gönderiyoruz. Çok ciddi giderleri var. Burada yapısal bir problem var. Ben şimdiden önereyim. Bu paranın alınmamasına yönelik, bütçemiz hazırlanırken arkadaşlarımız hatırlatsınlar, biz seneye bunu almayalım. Şimdi bunu sıfıra indirelim tamam. Ancak şöyle bir durum var. Bizim sıfıra indireceğimiz haneler hangi haneler. Bu Toroslar’da yüzde 30’u oluşturacak. Bu hanelerin de önemli bir kısmı Toroslar’da ikamet etmiyor. Bu arkadaşların iller payı Toroslar ilçe belediyemize gelmiyor. İller payı oturdukları ilçelere geliyor ama yazın çöplerini biz topluyoruz. Bu bizim açımızdan ciddi bir sıkıntı. Bu yapısal sorunların giderilmesi gerekiyor. Biz şu anda Gözne ve Ayvagediği’nden bir kamyon çöp alıyoruz. Yazın ise o bölgelerde 15-20 kamyon çöp alıyoruz. Yazın özellikle hafta sonları oradaki nüfus 100 bini buluyor. Neredeyse o bölgeler bazı illerin nüfusuna ulaşıyor. Şimdi Cumhur İttifakı sıfır ödeyelim diyorlar” dedi.

“SİZ VATANDAŞI DÜŞÜNMÜYORSUNUZ”

AKP’li Meclis Üyesi Mustafa Turan, “Şimdi kirleten öder deniliyor ama kirletmeyende ödüyor. İnsanlar evde olmadığı halde fatura ödüyorlar. Burada yapılması gereken kirletilmediği dönemde paranın alınmamasıdır. Fakat başkanım sizin bir ifadeniz var çok ilginç geldi. Siz diyorsunuz ki kullanmadığı dönemde, kullandığı dönemlere endeksleyelim. Siz burada sadece MESKİ’yi düşünüyorsunuz, vatandaşı düşünmüyorsunuz. Ben vatandaşı düşünüyorum. Ben madem vatandaş kirletmiyor, evsel atık parasını ödemesin” şeklinde konuştu.

“İLLER BANKASINDAN GELEN PARA İÇİN GELEN ELEKTRİK VE SU FATURALARINA BAKILSA YETERLİ OLUR”

İyi Partili Çamlıyayla Belediye Başkanı Mehmet Fatih Sofu ise, “Burada bir yanlış bilgilendirme var. Bizim nüfusumuz 8 bin 500 ama emlakta kayıtlı olan 20 bin yaklaşık ev var. Yazın 100 bin, bazı zamanlarda 150 bine hitap eden bir ilçeyiz. 30 kilometre yarıçapında, 700 kilometre yol ağımız var. Dolayısıyla rakamsal olarak küçük olabiliyor ama bizim gibi belediyeler için büyük. İller bankasından gelen paraya çok basit bir çözüm var. Faturalar ortadadır. Yaz ayı dışında kullanılan su, elektrik bedelleri belli, yazın bellidir. İller Bankasından gelen para için gelen elektrik ve su faturalarına bakılsa yeterli olur” ifadelerini kullandı.

“ATIK SU TAHSİLATINDA MESKİ ARADAN ÇIKAMAZ”

Yenişehir Belediye Başkanı Abdullah Özyiğit ise, “Burada MESKİ aradan çıkamaz. Çünkü küçük rakamların toplanma kabiliyetini sağlamak için MESKİ’nin faturalarının bir araç olduğunu söylüyorum. Burada çözüm sıfır faturaya sıfır bedel. İşte bu çok göç alan ilçelerdeki adaleti de bir nebze olsa yerine getirir” şeklinde konuştu.

KIŞIN EVDE YOKKEN YAYLAYA FATURA GELİYOR

MHP Meclis üyesi İlhan Çokgün, “Benim anlayamadığın bir konu var. Bende yaylacıyım. Benim hem yaylada hem merkezdeki mahallemde bir abonem var. Yazın ben yaylayı kullanıyorum. Şimdi 3 aylık süreç içerisinde ben hem merkezin hem de yaylanın atık su bedelini ödüyorum. Ben kışın olmadığımda da fatura geliyor” diye konuştu.