Haber Merkezi

Mersin’in Anamur ilçesinde Türkiye’nin en önemli muz üretim merkezlerinden biri, tarihin en sert fiyat krizlerinden birini yaşıyor. Serada kilogramı 30 TL’ye kadar gerileyen yerli muz, market raflarında 90 TL’yi aşarken; üretici ile tüketici arasındaki uçurum adeta ekonomik bir kırılmaya dönüşmüş durumda. Aynı ürün tarlada zararına satılırken, rafta üç kata varan fiyatlarla tüketiciye ulaşıyor. Bu tablo, yalnızca bir fiyat farkı değil; üretim zincirinin her halkasında derinleşen bir sistem krizine işaret ediyor. Artan maliyetlere rağmen düşen alım fiyatları, Anamur’da muz üretimini sürdürülemez hale getirirken, üreticiler “emeğimiz eriyor” diyerek duruma tepki gösteriyor.

​Aradaki 3 kattan fazla fiyat farkı, "Aracılık zinciri ve fahiş kar marjları kimlerin cebini dolduruyor?" sorusunu akıllara getiriyor. Tarla ile raf arasındaki bu uçurum, hem üreticiyi hem de vatandaşı mağdur ediyor. ​Maliyetler katlanırken, ürünün değer kaybetmesi nedeniyle üretim sürdürülemez noktaya geldi. Yerli ve milli üretime rağmen, vatandaş dalından kopan meyveyi fahiş fiyatlara yemek zorunda kalıyor.

“SENELERDİR ZİNCİR MARKETLERLE MÜCADELE VERİYORUZ”

Konuyla ilgili konuşan Anamur ve Bozyazı Ziraat Odası Başkanı Ahmet Şeref Gümüş, üreticinin zor durumda olduğunu vurgulayarak, “Girdi maliyetleri çok yüksek. Biz yeni değil senelerdir zincir marketlerle ilgili mücadele veriyoruz, Bakanlığa defalarca yazı yazdık. 5-6 ay önce Ticaret Bakanlığımızdan randevu aldık, şikayetlerimizi ilettik. Bizzat sayın bakanımız konuyla ilgilendi. Zincir marketlerinin yerli muzu almasıyla ilgili çalışma yapılacağını söyledi. Bu olaydan sonra bir market göstermelik muz alıyor. Şu anda tüketicinin bütün alışveriş yaptığı sadece muz ile ilgili değil bütün ürünler zincir marketlerde satılıyor. Zincir marketler ithali tercih ediyor. Bizden alsa bile 30 liradan alıyor 100 liraya satıyor. Nasıl tavukta yapıldıysa muzda da yapılmalı.  Çiftçilik yapanların artık yaş ortalaması 55-60 yaşında. Gençler çiftçilik yapmak istemiyor. Aslında bu sorunlar çiftçinin değil ülkenin sorunu” dedi.

“VATANDAŞ KARA KARA DÜŞÜNÜYOR”

Eskiden bölgede 6-7 ay muz üretimi yapıldığına dikkat çeken Gümüş, “Yetkililer bize bunu 12 aya yayın dediler. Bizde çiftçilerimize bunu söyledik ve şu anda 12 ay boyunca üretim var. Biz bakanlığın söylediği her türlü şeyi yapıyoruz fakat denetimsizlikten, takipsizlikten üreticimiz mağdur oluyor. Vatandaş kara kara düşünüyor. Çiftçinin yapacağın bir şey yok. Biz Ziraat Odası olarak bir şey yapamıyoruz. Raporlar hazırlıyoruz bakanlıklara gönderiyoruz. Önümüzdeki günlerde bir muz çalıştayı yapmayı düşünüyoruz. Daha da olmasa artık ayaklanacağız, tepkimizi duyurmaya çalışacağız. Eskiden muz üretimi 1 milyon tonun üzerindeydi. Şimdi ise 864 bin tona kadar düştü. Eskiden düşük faizli kredi kullanıyorduk onu da kestiler. Muzu tamamen sanki gözden çıkardılar. Fiyatlar bir yana devlet 5-6 yıl önce hibe kredileriyle muz seraları yaptırdılar. Her tarafa muz ektirtmeye çalıştılar. Şimdi bir planlama yok. Devletin sadece muzla alakalı değil hiçbir üründe planlaması yok. Biz muzda feryat ettik. Muz konusunda küçük aile şirketlerine hibe verilsin diye. Ancak muzla alakası olmayan insanlara seralar yaptırıldı. Her tarafa muz serası yaptırdılar” ifadelerini kullandı.

“TEDBİR ALINMAZSA İTHAL MUZA MECBUR OLACAĞIZ”

Muz üretiminin geriye doğru gittiğinin altını çizen Gümüş, “Gerekli tedbir alınmazsa ithal muza mecbur olacağız. İthal muzlar gelirken 45 günden ülkemize geliyor. Bunun için kimyasallar kullanıyorlar. Bizim ürettiğimiz muz 15 günde tüketilmesi gerekiyor. Muzun uzun ömrü için kimyasallar kullanılması şart. İthal muzda da bunu kullanıyorlar.  Buda sağlımızı etkiliyor.  Uzmanlarda bu konuda uyarıyor. Maalesef ki destek ve takip göremiyoruz. Zincir marketlerle ilgiyi yaşadığımız sorunlarını bakanlığa ilettik. Market ithal muzu satıyorsa en az 3 kat yerli muz satsın istiyoruz. Bunu yapmadılar. Bunu yapmadıkları gibi muzu hiç almıyorlar. Zincir marketler denetim altına alınmalı. Burada mağdur olan sadece üretici değil tüketici de mağdur. Biz ne üretici ne tüketici mağdur olsun istiyoruz. Türk tarımı yok olsun tamamen ithale yönelim istiyorlar. Üretmeyen toplum bağımsız ve özgür diyemeyiz. Özgür ve bağımsız olmamız için üretmemiz gerekiyor. Çiftçi yanıyor, çiftçi can çekişiyor. Suni bir nefes isteniyor ama onu da vermiyorlar” şeklinde konuştu.

​ANAMUR’DA MUZ FİYATI 4 YIL GERİYE GİTTİ

Mersin'in lider muz üretim merkezi Anamur’da üretim yapan Ziraat Mühendisi ve muz üreticisi Murat Altay, sosyal medya üzerinden yayınladığı video ile sektörde yaşanan derin ekonomik krize dikkat çekti. 18 Haziran 2026 itibarıyla yerli muz fiyatlarının geçmiş yılların bile gerisinde kaldığını ifade eden Altay, girdi maliyetleri katlanırken ürün fiyatlarının düşmesinin üreticiyi sürdürülemez bir noktaya getirdiğini vurguladı. Altay, geçmiş dönemlerdeki piyasa verileriyle günümüzü kıyaslayarak durumun vahametini şu sözlerle aktardı:

"6 Haziran 2024'te yerli muz 27 liraydı. Şu anda yerli muz 20 lira civarında işlem görüyor. Maalesef şu anda gidişat o kadar kötü ki fiyatlar 4 yıl öncesinin gerisine gitti. Hiçbir meslek grubunun geliri geriye gitmezken, iş çiftçiye gelince fiyatlar dip yapıyor."

GİRDİ MALİYETLERİ 4 KATINA ÇIKTI

Üretimde kullanılan temel malzemelerin fiyat artışlarına değinen Altay, "4 yıl önce seram yıkıldığında sera naylonunun kilosunu 53 lira civarında almıştım, şu anda naylonun fiyatı 200 liraya yükseldi. O dönem 300-400 lira seviyesinde olan gübre fiyatları ise bugün 2 bin lira civarında. Çiftçinin gidişatı iyi değil ve kimse üreticiye destek olmuyor" dedi.

Yaşanan sorunların çözümü için tarım kamuoyunun ve üreticilerin tek ses olması gerektiğini belirten Altay, videonun daha fazla kitleye ulaşması için çağrıda bulundu. Altay, "Milletvekili ya da memur maaşları geriye gitmiyor ama çiftçinin ürünü eriyor. Bu videoyu binlerce kişi paylaşırsa gündem oluruz. Gündem olmazsak sesimizi kimse duymaz, kimsenin umurunda olmayız" ifadelerini kullandı.