Haber Merkezi

Türkiye’nin 10 ilini etkileyen, binlerce insanın yaşamını yitirmesine, on binlerce insanın yaralanmasına yol açan depremler sonrası felaketi yaşayan vatandaşlara yönelik psikolojik desteğin önemi de ortaya çıktı. Akdeniz Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü Uzman Psikoloğu Gülnihal Bilim; deprem afetini yaşamış, zarar görmüş ya da yakınını kaybetmiş kişilerin psikolojik ve fiziksel anlamda etkilenebileceklerini belirterek, “Ayrıca enkaz katında belirli bir süre beklemek zorunda kalmış depremzedelerin ciddi travmatik belirtileri olabileceğinden psikolojik destek almaları gerekebilir. Bunların yanında; depremde mal varlığı zarar görenler, arama kurtarma ekiplerinde görev aldığı için enkaz alanlarıyla ve depremzedelerle birebir temas kurmuş kişiler de psikolojik hasar almış olabilir” diye konuştu.

DEPREMİ YAŞAMIŞ KİŞİLERDE GÖRÜLEBİLEN TEPKİLER

Uzman Psikolog Gülnihal Bilim; “Depremi yaşamış kişilerde şok, öfke, çaresizlik, boşlukta hissetme, aşırı korku hali, suçluluk, utanç, ümitsizlik, asabiyet, karamsarlık, bölünme hissi, dikkat ve bellek sorunları, karar vermede zorlanma, düşüncelerde düzensizlik, anıları çarpıtma ve sürekli istenmeyen anılara maruz kalma gibi tepkiler yaygın olarak görülebilir” dedi. Afet sonrası verilecek psikolojik ilkyardımda 5 prensibe dikkat çeken Uzman Psikolog Bilim; temel güven duygusunu yeniden oluşturma, sakinleştirme, öz yeterliliği ve toplumsal yeterliliği teşvik etme, umut aşılama, bağlantılı olma duygusunu geliştirmenin önemine dikkat çekti. Bireylerin afeti yaşadığı ilk 3 gün içerisinde psikolojik ilk yardımın verilebileceğini kaydeden Psikolog Bilim; “Sonrasında ise kişinin durumu idrak etmesiyle orta vade destek de denilen süreç başlatılabilir. Bu kısımda psiko-sosyal destek, psiko-eğitim, kaygı yönetimini öğretmek öncelikli olur. Psikolojik ilk yardım, tıpkı fiziksel ilk yardım gibi ilgili eğitim ve donanıma sahip herkesçe verilebilir” ifadelerini kullandı.

“YAŞADIĞINIZ OLAYI KONUŞMAKTAN KAÇINMAYIN”

Deprem felaketini yaşamış insanların, kendilerini tehlike altında hissettiğinde vücutta fiziksel olarak çarpıntı, nefes darlığı, bulantı, titreme gibi belirtiler göstermesinin doğal olduğunu belirten Uzman Psikolog Bilim, kaygı azaldığında bu belirtilerin de ortadan kaybolacağını söyledi. Bilim; “Yaşadığınız olayı sizi dinleyecek bir yakınınıza anlatarak konuşmaktan kaçınmayın. Yakın çevre, arkadaş, aile gibi sosyal olarak sizi destekleyecek ilişkilerinizi sürdürünüz. Yaşadığınız duygularınızı uzun süreli bastırmaya çalışmayın.  Depremden sonra kapalı ortamlara girmek ya da kalabalık yerlerde bulunmak sizin için kaygı verici olabilir. Eğer öyle ise size kaygı veren bu davranışlardan kaçınmak yerine kaygı düzeyiniz azalana dek tanıdığınız insanlarla bunları gerçekleştirmeyi denemekten kaçınmayın. Özellikle çocukların depreme ait görsellere ve videolara maruz kalmasını azaltın. Yetişkinler olarak deprem anı ve kurtarma çalışmalarını tekrar tekrar izlemek, gün boyu yıkım görüntülerini izlemek ruhsal, psikolojik etkilenmeleri arttıracaktır. İlk günlerde uykusuzluk iştahsızlık bir şey yapmak istememe, halsizlik, çaresizlik umutsuzluk hisleri olağandır. Sizi rahatlatan şeyler neyse onlarla uğraşın” şeklinde konuştu.

DEPREM SONRASI ERKEN DÖNEMDE RUH SAĞLIĞIMIZI NASIL KORURUZ?

Uzman Psikolog Bilim; deprem sonrası kişilerde yerinde duramama, ani irkilmeler yaşama, yorgunluk, halsizlik, uyku düzeninin bozulması, baş ağrısı; güvensizlik, yabancılaşma, sosyal geri çekilme gibi bilişsel, fiziksel ve sosyal tepkilerin de ortaya çıkabileceğine işaret etti. Gülnihal Bilim, şöyle konuştu; “Yaşanan deprem, ani ve beklenmedik olması nedeniyle travmatik yaşantıların yarattığı sarsıcı etkilerden kurtulmak bazen mümkün olabilirken bazen de kişilerin psikolojik desteğe ihtiyacı olabilir. Eğer olayı doğrudan yasadıysanız, yakınınızı kaybettiyseniz, bir yakınınız yaralandıysa, yaşantınız boyunca travmatik durumlarla karşılaşmanız kaçınılmazdır. Aniden gerçekleşen travmatik yaşantıların yarattığı sarsıcı etkilerden kurtulmak bazen mümkün olabilirken bazen de kişilerin, psikolojik desteğe ihtiyacı olabilir.”