Haber Merkezi 

Mersin’de beş eğitim sendikası ve veli örgütü, Milli Eğitim Bakanlığı’nın hayata geçirdiği Ortak Yazılı Sınav Sistemi’ne (OYSS) tepki gösterdi. Sistemin öğretmenlerin mesleki özerkliğini sınırlandırdığını ve iş yükünü artırdığını savunan eğitimciler, uygulamanın geri çekilmesini istedi. Hürriyetçi Eğitim Sen Mersin Şubesi, Eğitim-İş Mersin Şubesi, Eğitim-Sen Mersin Şubesi, Özel Sektör Öğretmenleri Sendikası ve Veli-Der Mersin Temsilciliği, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yürürlüğe konulan Ortak Yazılı Sınav Sistemi’ne (OYSS) karşı ortak açıklama yaptı. Eğitimciler adına konuşan Veli-Der Mersin Temsilcisi İlhan Topaloğlu, ortaokul ve liselerde yazılı sınavlarının ortak yapılmasına karşı olduklarını belirterek, “ Ortak Yazılı Sınav Sistemi (OYSS) Uygulama Kılavuzu ile öğretmenlerin soru hazırlama yetkisini sınırlandıran angaryaya dönüştüren sadece puanların e-Okul’a girilmesine yönelik bu düzenleme öğretmenin öğrencinin davranışını değiştirme işlevini sınırlandırmaktadır. Bu sistemle sorular merkezi soru havuzuna bağlanmakta, okul zümrelerinin hazırlayacağı sorular iki soruyla sınırlandırılmakta ve havuz soruları öğretmenlerin erişimine sınavdan yalnızca dört gün önce açılmaktadır. Böylece öğrencisini tanıyan, öğrenme sürecini izleyen ve ihtiyaçlarını belirleyen öğretmenin ölçme-değerlendirmedeki belirleyici rolü daraltılmaktadır.

Öğretmen, merkezden gönderilen soruları uygulayan ve sonuçları sisteme aktaran bir görevliye indirgenmemelidir. Öğrencinin ön öğrenme durumunu, gelişim hızını ve öğrenme güçlüklerini doğrudan gözlemleyen öğretmenin mesleki birikimi, sınavın hazırlanmasına, ölçme ve değerlendirmesine yansıyabilmelidir. Bu sorumluluğun yerine getirilebilmesi, öğretmenin akademik özgürlüğünün ve pedagojik takdir alanının korunmasını gerektirir.

“BU DÜZENLEMELERE KARŞIYIZ”

Okulların koşulları, sınıf mevcutları ve öğrencilerin eğitim olanakları birbirinden farklıdır. Kırk kişilik sınıfla on beş kişilik sınıfta aynı öğrenme koşulları bulunmamaktadır. Bu farklılıkları yeterince gözetmeyen, öğretmenin uyarlama imkanlarını sınırlandıran merkezi bir model, eğitimde eşitliği sağlayamaz. Öğrencilerin farklı öğrenme süreçlerini yok sayan standartlaştırma, mevcut eşitsizlikleri derinleştirecektir. Kılavuzun soru bazında puan girişi zorunluluğu öğretmenlere ağır bir idari iş yükü yüklemektedir. Sınavların okunması ve değerlendirilmesine eklenen bu yükün, yeterli bilgisayar, internet ve çalışma imkanı sağlanmadan öğretmenlerin üzerine bırakılması kabul edilemez. Öğretmenin öğrenciye ve ders hazırlığına ayıracağı zaman, binlerce verinin girişine harcanmamalıdır. Bakanlığın görevi, öğretmenin mesleki yetkisini daraltmak ve emeğini angarya niteliğindeki yüklerle kuşatmak değil; okul ihtiyaçlarını karşılamak ve öğretmenin eğitim sürecindeki rolünü güçlendirmektir. Bu sebeplerle bu düzenlemelere karşıyız.  

“ÖĞRETMENİN SINAVA HAZIRLAMA YETKİSİ DARALTILMIŞTIR”

Yasal düzenlemelerin hiyerarşik sıralamasına göre yönetmelik, kılavuzdan üstündür. Kılavuz, yönetmeliği açıklamak ve uygulanmasını kolaylaştırmak amacıyla yayımlanır; yönetmeliğin verdiği yetkileri kısıtlayamaz, daraltamaz ya da yönetmeliğe aykırı yükümlülükler getiremez. Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği’ne göre okul geneli yazılı sınavlar yerel düzeyde zümre öğretmenlerinin takdirindedir. Kılavuz ile bu takdir yetkisi yüzde 20 oranına çekilerek merkezi sisteme bağlanmak istenmektedir. Bu şekilde sınav hazırlama yetkisi daraltılmıştır. Yönetmelik ile tanınan yetkilerin, alt düzenleme niteliğindeki Kılavuzla etkisizleştirilmesi doğru değildir. Bir diğer sorun sınav formatı ve yerel karar mekanizmalarının devre dışı bırakılmasındadır. Kılavuzla birlikte Yönetmelik’in öngördüğü kademeli yetkisi tüm süreç doğrudan merkezi yazılıma (OYSS) devredilmektedir. İlköğretim Kurumları Yönetmeliği ve Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliklerinde sınav sonuçlarının e-Okul sistemine toplam puan (ders notu) olarak işlenmesi esas alınırken; Kılavuz ile öğretmenlere mevzuatın üzerinde ilave bir dijital ve bürokrasi veri işleme yükümlülüğü getirilmektedir. Öğretmenlerin iş yükünü artıran, angaryaya dönüşen ve mesleki motivasyonlarını düşüren bu tür düzenlemelerden vazgeçilmelidir. Eğitimde niteliği artırmak istiyorsak, ‘Ben yaptım, oldu’ anlayışını bir kenara bırakmalı; öğretmenlerin mesleki özerkliğine saygı duyulmalı, hukuka uygun ve kapsayıcı düzenlemeler yapılmalıdır.

“ÖĞRETMENLERİN YETKİLERİ ELLERİNDEN ALINMAK İSTENMEKTEDİR”

Bakanlığın hayata geçirmeyi planladığı ortak yazılı sınav sistemi, sınavlarda standartlaşmayı sağlamak ve öğrencilerin öğrenme eksikliklerini belirlemek gibi gerekçelerle sunulmaktadır. Ancak yeni düzenleme, öğretmenlerin ölçme ve değerlendirme süreçlerindeki yetkilerini sınırlandırması, eğitimdeki eşitsizlikleri görmezden gelmesi ve eğitim emekçilerinin iş yükünü artırması bakımından ciddi kaygılar yaratmaktadır. Yeni sistemde, sınav senaryolarındaki öğrenme çıktılarına yönelik yalnızca iki sorunun zümre öğretmenleri tarafından hazırlanması, diğer soruların ise Bakanlığın oluşturacağı dijital soru havuzundan otomatik olarak seçilmesi öngörülmektedir. Soruların hatalı veya öğrencilerin düzeyine uygun olmaması durumunda sorumluluk kime ait olacaktır? Öğretmenlik, merkezi olarak belirlenen içerikleri aktarmaktan, hazır soruları uygulamaktan ve sonuçları sisteme işlemekten ibaret teknik bir faaliyet değildir. Öğretmen; öğrencisini tanıyan, öğrenme süreçlerini planlayan ve ölçme araçlarını öğrencilerinin ihtiyaçlarına göre geliştiren pedagojik bir öznedir. Yıllardır öğretim programlarından ders kitaplarına, öğretim süreçlerinden ölçme ve değerlendirmeye kadar pek çok alanda öğretmenlerin söz hakkı sınırlandırılmıştır. Şimdi ise kendi öğrencilerine soracakları soruları belirleme yetkileri de ellerinden alınmak istenmektedir.

“EĞİTİMDE ÖLÇME-DEĞERLENDİRME EĞİTİMCİLERE BIRAKILMALIDIR”

Eşit olmayan koşullarda eğitim gören öğrencileri standart sınavlarla değerlendirmek, eğitimde eşitliği sağlamak değil, mevcut eşitsizliklerin sonuçlarını standart ölçütlerle kayıt altına almaktır. Eğitimde adalet, bütün öğrencilere aynı soruları sormakla değil, bütün öğrencilere nitelikli eğitime erişebilecekleri eşit koşulları sağlamakla mümkündür. Öğretim programlarından ölçme araçlarına kadar eğitim süreçlerinin öğretmenlerin denetiminden çıkarılması, öğretmenlerin mesleki özerkliğini ve emek süreçleri üzerindeki söz hakkını zayıflatmaktadır. Öğretmenlerin mesleki özerkliğini sınırlandıran bu düzenlemeye ilişkin ciddi kaygılar taşıyoruz. Bu gerekçelerle Milli Eğitim Bakanlığının Ortak Yazılı Sınav Sistemi (OYSS) Uygulamasına karşıyız.  Daha adil, daha bilimsel ve daha gerçekçi bir ölçme değerlendirme sistemi mümkündür. Eğitimde ölçme- değerlendirme eğitimcilere bırakılmalıdır” dedi.