Mersin’de son yıllarda şiddetli şekilde yağan yağışların faturası ağır almaya devam ediyor. Yetersiz altyapı ve yanlış politikaların mağduriyetini vatandaş yaşarken, ilgili ve yetkili makamlar artan yağış miktarlarını dikkat çekiyor. Ancak uzmanlar kentleşme politikalarında değişime gidilmemesi halinde faturanın giderek ağırlaşabileceği uyarısında bulunmaya devam ediyor.

70’İ AŞKIN DERE NE OLDU?

Kentte tarihte 70’i aşkın dere bulunduğuna dair bilgiler yeniden gündeme gelirken bu dere yataklarının günümüzde imara açılarak yapılaşmaya açılmasına yönelik tepkiler de arttı. “70’İ aşkın dere yatağı ne oldu?” sorusu yanıt beklerken uzmanlar yanlış imar politikalarına dikkat çekti.

“DERELER, SIRF KÖR AÇGÖZLÜLÜK, BENCİLLİK VE CEHALET YÜZÜNDEN İMARA AÇILDI”

Şehir Plancısı Dr. Sibel Gazi, sosyal medyadan yaptığı açıklama ile özellikle imara açılan dere yataklarına dikkat çekti.

Yağmuru başarıyla yönetmenin mümkün olduğunu dile getiren Dr. Gazi, “Herkesin ilk aklına gelen şehirlerimizin doğal su döngüsünü koruyamayışımız. ‘Su yolunu bulur’ derler büyüklerimiz. Ama o yollar yani dereler, sırf kör açgözlülük, bencillik ve cehalet yüzünden imara açıldı” dedi.

KENT PLANLAMASI SADECE BİNALARI DEĞİL YEŞİL ALANI DA KAPSAR

Ancak şiddetli yağmurlar ile yaşanan mağduriyetlerin başka sebepleri de olduğunu ifade eden Gazi, bunların başında da kent planlaması geldiğini vurguladı. “Kent planlamasının binaları değil, açık alanları da planlamak olduğu daima akılda tutulmalıdır” diyen Dr. Sibel Gazi, yeşil alanların, planlamada betondan kalan artık alanların çimlendirilmesi değil, ticaret, sanayi, konut alanı gibi başlı başına bir işlev muamelesi görmesi gerektiğini kaydetti.

BETONA KARŞI YEŞİL ALAN ORANI NE OLMALI?

Bu bağlamda, şehirlerde beton ve açık alan oranının çok büyük öneme sahip olduğunu aktaran Gazi, “Diğer deyiş ile şehirlerde ne kadar alan beton, ne kadar alan yeşil ama geçirgen topraklı park veya geçirgen zemin olarak tasarlanmalıdır?

Mevcut mahallelerde beton ve asfalt yüzeyler azaltılırken, yeni gelişen alanlarda ve kentsel dönüşüm alanlarında en az yüzde 40 yeşil ve doğal geçirgen alan olmalı. Taşkın riski yüksek yerlerde bu oran yüzde 50 olmalı.

“SUYU EMECEK YÖNTEMLER YOKSA ALTYAPI YETERSİZ KALIR”

Dünyada (Çin gibi) örnekleri olan Sünger Şehir (Sponge City) yaklaşımı şehirlerin yağmur suyunu mümkün olduğunca emmesini, depolamasını ve tutmasını hedefler.

Örneğin 100 hektarlık (bir milyon metrekare) kentsel alana 50 milimetre (0.005 metre) yağmur yağması demek 50.000 metreküp yani 50 milyon litre demektir. Bu suyu emecek, tutacak, biriktirecek veya kontrollü tahliye edecek yöntemler yoksa altyapı ne yapsın?

YAĞMURUN ÖNÜNDEKİ ENGELLERE DİKKAT

Öte andan batı-doğu yönündeki bariyerler meselesi üzerinde durulmalı. Yağmur kuzeyden eğimle güneye doğru akarken ona set oluşturan fiziki engellerin azaltılması önemli. 

Ölçülebilir hedefler koymalı. Öncelikle ilçe ve mahalle bazında şiddetli yağış ve su baskını riski bulunan bölgeler haritalanmalı (belki büyükşehir yeşil eylem planında vardır).

“MERSİN'İN MEVCUT YEŞİL ALAN VE GEÇİRGEN YÜZEY ORANLARI BELİRLENMELİ”

Mersin'in mevcut yeşil alan ve geçirgen yüzey oranları belirlenmelidir. ABD Çevre Koruma Ajansı geçirimsiz yüzeylerin artmasının yağmur suyu akışını artırdığını, geçirgen zemin, bitkili kanallar ve yağmur bahçeleri gibi çözümlerin ise suyu tutmaya ve toprak tarafından emilmeye fırsat verdiğini dile getirmektedir.  

Ayrıca kaldırımlar, otoparklar ve meydanlarda olabildiğince geçirgen kaplama kullanılmalıdır. Böylelikle yeşil alanlar yağmur suyu yönetiminin en önemli araçlarından biri haline getirilmelidir.

“YAĞMUR SUYUNUN YENİDEN KULLANIMI PROJELENDİRİLMELİ”

Yağmur suyunun yeniden kullanımı projelendirilmelidir. Yağmur bahçeleri (çukur parklar) oluşturulmalı, geçici su depolama alanları kurulmalı ve çatılardan gelen suyun dahi toplanması sağlanmalı.

Son ve önemli unsur kayaların yarığından bile filizlenme yeteneği olan ağaçları çok ama çok artırmalıdır. Kent içi ağaçlandırma, kent ormanları gibi çözümler biz Mersinlileri beklemektedir.

“ÇARELER HAZIR. PEKİ BİZ HAZIR MIYIZ?”

Çareler var. Çareler hazır. Peki biz Hazır mıyız? Yazarlarından biri olduğum ‘Yenişehir Akıllı Yeşil Şehir Eylem Planını’ hazırlatan ve her toplantımıza dahil olup bu konuya büyük önem veren Abdullh Özyiğit ve yine Mersin Yeşil Şehir Eylem Planı için Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası ile İklim Yatırım Fonları desteği alan Vahap Seçer başkanımızın yeniden işlerinin başına dönmesi hazırlığın ilk aşaması değil midir?” ifadelerine yer verdi.  

“İMAR SÜREÇLERİ MECLİS ÜYELERİNİN KEYİF VE RANT PLANLARINA TESLİM EDİLİYOR”

Jeoloji Mühendisleri Odası (JMO) Mersin İl Temsilcisi Erkan Demir de, bilim ve tekniği yok sayan kentleşmeye dikkat çekti.

“Kentleşme süreçlerimiz maalesef bilim ve tekniği yok sayan bir anlayışla devam ediyor” diyen Demir, “Doğaya yapılan her yanlış müdahale zaman içerisinde can ve mal kayıpları ile geri dönüyor. İmar süreçlerimizde inatla jeolojik açıdan uygun olmayan yerleşim alanları bilimsel veriler ve mühendislik çalışmaları yok sayılarak meclis üyelerinin keyif ve rant planlarına teslim ediliyor. Dere yataklarımızın ve taşkın alanlarımızın kamusal alanlar olarak korunması yasalarla sağlanmalı, belediye meclislerine arazi mafyalarına bırakılmamalıdır. Her yıl mevsim normallerin üzerindeki yağışlarla sel taşkın heyelan gibi olaylarla ciddi bedeller ödemekteyiz” dedi.